พลวง

พลวง (Sb)

                  แหล่งที่พบ

                         พบในแร่สติบไนต์ (Sb₂S₃)  หรือเรียกว่า  พลวงเงิน  และแร่สติบิไนต์ (Sb₂O₄.nH₂O)  หรือเรียกว่า  พลวงทอง  ซึ่งพบทุกภาคของประเทศไทย  ยกเว้น  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

                  การถลุงพลวง

                         การถลุงแร่พลวงจะแตกต่างกันตามคุณภาพของแร่  เช่น  การแยกพลวงออกจากแร่สติบไนต์ (Sb₂O₄)  มีขั้นตอนในการถลุงดังนี้

                         ขั้นที่ 1  ย่างแร่ คือ การนำแร่พลวงที่เป็นซัลไฟด์มาทำเป็นออกไซด์  ด้วยการนำแร่สติบไนต์ไปเผากับก๊าซออกซิเจน  และเกิดปฏิกิริยาดังนี้

                                2Sb₂S₃ (s)  + 9O₂ (g)     2Sb₂O₃ (s)  +  6SO₂ (g)

                         ขั้นที่  2  การแยกโลหะพลวงออกจากออกไซด์ของพลวง  ผสมออกไซด์ของพลวง  ถ่านหิน  และโซเดียมคาร์บอนเนต  ในอัตราส่วน  20 : 4 : 1  โดยมวล ใส่ในเตาถลุงแบบนอนที่อุณหภูมิประมาณ  800 - 900 ⁰C  โดยใช้น้ำมันเตาหรือลิกไนต์เป็นเชื้อเพลิง  เกิดปฏิกิริยาดังนี้

                                2C(s)  +  O₂(g)   2CO (g)

                                2Sb₂O₃ (s)  +  3CO (g) 2Sb (s)  +  3CO₂ (g)

                         โซเดียมคาร์บอนเนตที่ผสมใส่ลงไปถลุงเพื่อแยกสารปนเปื้อนต่าง ๆ ออกเป็นกากตะกอนลอยอยู่ผิวบนของโลหะหลอมเหลวที่ถลุงได้  ธาตุพลวงเหลวสู่เบ้าเหล็กหล่อเป็นแท่ง

                  การนำพลวงไปใช้ประโยชน์

                         พลวงผสมกับโลหะอื่นเป็นโลหะผสม  เช่น  พลวงผสมกับตะกั่วและดีบุก  เป็นโลหะผสมเพื่อทำตัวพิมพ์โลหะ  พลวงผสมกับตะกั่วเพื่อทำแผ่นตะกั่วในแบตเตอรี่  พลวงเป็นส่วนผสมของหัวกระสุนปืน  พลวงใช้ในอุตสาหกรรมยาง  อุตสาหกรรมสี  และอุตสาหกรรมเซรามิกส์